ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
604
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
ضمادى كه شايسته بوذ « 1 » مرين آماسها را « 1 » : بكيرذ خاكستر بلوط و خاكستر جوب درخت انكور كه ورا اش « 2 » خوانند ببخارا و سركا و نمك ، اينهمه را جمع كند و بر يكى باره نمد تنك براندايذ و « 3 » بآماس بربندد « 4 » سخت . ضماد ديكركونه « 5 » : بكيرذ حلبه و بكوبذ و بجوشانذ به آب تا سطبر شوذ باز سركا با وى يار كند و كوكرد سوذه و سركين كاو خشك كرده و كوفته و بيخته ، اينهمه را جمع كند « 6 » و براندايذ « 7 » سخت « 8 » صواب ايذ و اكر زاك سبيد و سركا هر دو جمع كند و سخت ببندذ « 9 » صواب آيذ . باز اكر آماس از بلغم سطبر بوذ نشان وى آن بوذ كه اين آماس سرد بوذ ببسوذن و لكن سست نبوذ جى اندكى صلابت دارذ و علاج وى داروهاء مسهل بوذ كى بلغم فروذ آرذ باز ضمادها « 10 » قوى كه تحليل كنند جنانك « 11 » بباب نقرس بلغمى ياذ كردم . باز اكر از باذ بوذ نشان وى آن بوذ كه آماس بدست « 12 » سخت سست بوذ بغايت و جنان سبك بوذ كوئى باذ اندر جيزى كردندى و « 13 » انكشت بر وى فشارى مغاكى كيرذ و جن انكشت از وى بردارى مغاك « 14 » نمانذ هيج و زوذ راست شوذ و برنك خوذ سبيد بوذ و ببسوذن سرد بوذ ، و علاج وى آن بوذ كى آرد كشك را كرم كنى يا كاورس را و بدان آماس برنهى يا سبوس كندم « 15 » يا « 16 » نمك به آتش كرم كنى ( f . 483 ) و بر وى نهى يا خاكستر بلوط را كرم كنى و بر وى نهى يا خاكستر طاخك را كرم كنى و « 17 » بر وى نهى ،
--> ( 1 - 1 ) - ف : اماس را ( 2 ) - ب ه : آس ، خ م : اش ( 4 - 3 ) - ف : بر آماس نهذ ( 5 ) - ف : « سخت ضماد ديكركونه » ندارد ( 9 - 6 ) - ف : و سخت بربندذ ( 7 ) - ب ه : و ( 8 ) - ب ه : ببندد ( 10 ) - ف : بضمادها ( 11 ) - ف : همچنانكه ( 12 ) - ب ه : و بسودن ( 13 ) - ب ه : جون ( 14 ) - ف : مغاكى ( 15 ) - ف : افزوده . را ( 16 - 15 ) - ف : با ( 17 ) - ف : « و » ندارد